Anasayfa  |   İletişim  | AR - EN
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Bize Ulaşın
Mesajınız
Bize Ulaşın
Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Doktora Ders İçerikleri

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DOKTORA DERS İÇERİKLERİ VE KREDİLERİ:

 

TDE 601           Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri I                                     2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, özellikle 16. Yüzyıldan başlayarak son dönemlere gelinceye kadar, sade ve süslü metin örnekleri, manzum ve mensur eserlerden seçilerek işlenir. Metinlerin doğru okunması ve anlaşılması için gerekli Arapça, Farsça ve Türkçe yapısal özellikler ayrıntılarıyla gösterilir.

 

Kaynaklar :

Faruk Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi, Bayrak Yayınları.

Faruk Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Bayrak Yayınları.

 

TDE 603           Yeni Türk Edebiyatında Öncü Şahsiyetler                                       2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste,  XIX. yy.dan bugüne Yeni Türk Edebiyatını etkilemiş, nesillere öncülük etmiş ve edebiyatta bir çığır açmış olan şahsiyetler ayrıntılı olarak bilimsel yollarla incelenecektir: Namık Kemal, Ahmed Midhat, Abdülhak Hâmid, Tevfik Fikret, Ömer Seyfettin, Mehmed Âkif, Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Necip Fazıl, Nazım Hikmet,  Sezai Karakoç vd..

 

Kaynaklar:

Önder Göçgün, Namık Kemal,Ankara, 2009,  Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.

Orhan Okay, Batı Medeniyeti Karşısında AhmedMidhat Efendi, İstanbul 2008, Dergah Yayınları.

Mehmet Kaplan, Tevfik Fikret-Devir Şahsiyet Eser, İstanbul 2008, Dergâh Yayınları.

Orhan Okay, Kendi Sesinin Yankısı: Necip Fazıl, İstanbul 2001, Ufuk Kitapları.

Turan Karataş, Doğunun Yedinci Oğlu, Kaknüs Yayınları.

Beşir Ayvazoğlu, Ömrüm Benim Bir Ateşti,İstanbul 2009,  Kapı Yayınları.

 

TDE 605           Klasik Edebiyat Bilgisi Metin İncelemeleri                                             2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, Klasik edebiyatın estetik zemini oluşturan belagat bilgisi ışığında Divan edebiyatının nesir ve şiir örnekleri üzerinde tahlil çalışmaları, metinlerdeki belagat unsurlarının tespiti, bu unsurların metne katkılarını kavrama çalışmaları yapılmaktadır.

 

Kaynaklar:

Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Ankara 1995.

Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazım, Ankara 1995.

Yekta Saraç, Klasik Edebiyat Bilgisi (Belagat) , İstanbul 2007.

Yekta Saraç, Klasik Edebiyat Bilgisi (Biçim-Ölçü-Kafiye), İstanbul 2007.

 

TDE 607             Eski Anadolu Türkçesinin Meseleleri                                                          2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu ders Anadolu Türkçesinin kuruluş devresi olarak Eski Anadolu Türkçesi döneminin karakteristik ses özellikleri, söz varlığı, söz dizimi özellikleri, bu dönemin yazar ve şairleri ile eserlerinin tanıtılması, eser ve şahıslar üzerinde yapılan çalışmalar, bu dönemin değişik konuları üzerinde yapılan tartışmalar şeklinde işlenmektedir.

 

Kaynaklar:

İsmet Cemiloğlu, 14. Yüzyıl Kuran Tercümesinde Cümle Tipleri, TDK.

Mertol Tulum, Tarihi Metin Çalışmalarında Usul (Menakıbü’l-Kudsiyye)

Musa Duman, Makaleler, Eski Türkiye Türkçesinden Osmanlı Türkçesine, Kesit Yayınları.

Semih Tezcan, H. Boeschoten, Dede Korkut Oğuznameleri, YKY.

 

 

TDE 609             Türkiye Türkçesi Sözdizimi İncelemeleri                                                 2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu ders Eski Anadolu Türkçesi döneminden sonra söz diziminde meydana gelen gelişmeler, değişmeler, bu değişimde yabancı dillerin etkileri, Türkiye Türkçesindeki cümle tiplerinin mensur ve manzum metinlerden örneklerle açıklaması, sınıflandırma tartışmaları şeklinde işlenmektedir..

 

Kaynaklar:

Leyla Karahan, Cümle Tahlilleri, Akçağ Yayınları.

Günay Karaağaç, Türkçe Sözdizimi, Kesit Yayınları.

Nesir Cümlesinin Gelişimi, ed. Hatice Aynur, Müjgan Çakır.

 

TDE 611              Edebiyat Ve Sinema                                                                                               2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, edebiyat ve sinemanın teknik ve malzeme olarak birbiriyle ilişkileri, sinemada edebiyata has anlatım teknikleri ve bunların sinema diline dönüşümü, edebiyatın sinema teknikleri ve sinematografinin imkânlarını bir anlatım tekniği olarak benimsemesi, bunların edebî metinlerdeki örnekleri,  edebiyattan sinemaya aktarılan metinler (romanlar, hikâyeler vs.), roman ve senaryo ilişkileri, romandan aktarılan/uyarlanan TV dizileri üzerinde durulacaktır.

 

Kaynaklar:

James Monaco, Bir Film Nasıl Okunur?, (Çev. Ertan Yılmaz), Oğlak Yayınları, 2002.

AyferYılmaz(Editör), Romandan Sinemaya, Ürün Yayınları, Ankara 2008.

Özlem Kale, Türk Romanının Yeşilçam Macerası, Digital Sanat Yayıncılık, 2009.

 

TDE 613             Metinlerarası İlişkiler                                                                                           2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, edebî metne bakış ve onu değerlendiriş yöntemi olarak  “intertextuality“ (Metinlerarasılık/Metinlerarası İlişkiler)  yöntemi,  Metinlerarasılığın dayandığı esaslar, bu yöntemin XIX. yy.dan bugüne Yeni Türk Edebiyatı’nın  seçkin metinleri (özellikle şiir metinleri) üzerinde uygulamaları, bu uygulamalar neticesinde edebî metne yeni bir bakış ile bakabilme ve yorumlayabilme bilgi ve birikiminin kazanılması esas alınacaktır.

 

Kaynaklar:

Kubilay Aktulum, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yay.,Ankara 2000.

Tahsin Yücel, Eleştirinin ABC’si, Simavi Yay., 1990.

Margery.A.Evans, Baudelaire andİntertextualty, Cambridge University Pres, 1993;

İntertextualty, Theoryandpractices, ed.by. M.worton- J.Still, Manchester Uni. Pres, 1990;

R.Barthes, Yazarlar Ve Yazanlar, Eleştirel Denemeler, çev. Erol Kayra, Ekin Yay., 1995; S/Z, çev. Sündüz Öztürk Kasar, YKY, 1997.

S.Best- D. Kellner, Postmodern Teori, çev. Memet Küçük, Ayrıntı Yay., 1998.

Terry Eagleton, Edebiyat Kuramı, çev. Esen Tarım, Ayrıntı Yay., 1990.

 

 

TDE 615             Klasik Türk Edebiyatının Fikrî Ve Estetik Kaynakları                      2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Klasik Türk Edebiyatının beslendiği kaynaklar, Arap, Fars ve Türk mitolojileri, destan ve hikâyeleri, Divan şiirini besleyen İslâmî ilimler, siyer, hadis, tefsir vs.

 

Kaynaklar:

Agah Sırrı Levent, Divan Edebiyatı, İstanbul 1984.

Dursun Ali Tökel, Divan Şiirinde Mitolojik Unsurlar, Ankara 2000.

Ö. Faruk Akün, “Divan Edebiyatı” maddesi, İslâm Ansiklopedisi, c. IX, İstanbul TDV Yay., s. 412-425.

 

TDE 611             Klasikten Moderne Geçiş Sürecinde Divan Şiiri                                   2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): XVIII. yüzyıldan başlayıp XIX. yüzyıla geçiş sürecinde ve XIX. yy.da  Divan şiirinin durumu, bu dönemin önemli şairleri, Divan şiirinin üslûp ve tema özellikleri,  bu sürecin Enderunlu Fazıl, Enderunlu Vasıf, Yenişehirli Avni, Hersekli Arif Hikmet, Osman Şems vs. şahsiyetleri.

 

Kaynaklar:

Hamdi Tanpınar, XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul 2006.

Orhan Okay, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, İstanbul 2007.

Metin Kayahan Özgül, Hersekli Ârif Hikmet, Hayatı Ve Eserleri. Ankara 1987

Metin Kayahan Özgül, Leskofçalı Galib, Hayatı Ve Eserleri. Ankara 1987

Metin Kayahan Özgül, Yenişehirli Avni, Hayatı Ve Eserleri, Ankara 1990

 

TDE 602           Klasik Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri II                                   2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu döneme ait her türlü metinlerden seçmeler yapılıp, metinlerin doğru anlaşılmasını sağlayacak ayrıntıların gösterilmesi, özellikle Arapça ve Farsça tamlamaların Türkçe metinlere katılmalarının incelenmesi.

 

Kaynaklar:

Faruk Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi, Bayrak Yayınları.

Faruk Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri, Bayrak Yayınları.

Musa Duman, “Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamaların Türkçe Cümleye Katılma Şekilleri”, Makaleler, Kesit Yayınları.

 

TDE 604           Yeni Türk Edebiyatında Öncü Eserler                                                       2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, Yeni Türk Edebiyatında XIX. yüzyıldan bugüne türünün iyi, çarpıcı veya tesirli örnekleri olarak kabul görmüş, devrinde ve sonrasında nesiller üzerinde etkiler uyandırmış eserler, bu eserlerin okunup yorumlanması, edebiyat tarihi içindeki yerleri ve işlevleri üzerinde durulacaktır: Mai ve Siyah (Halit Ziya Uşaklıgil), Rübâb-ı Şikeste (Tevfik Fikret), Türkçe Şiirler (Mehmet Emin Yurdakul), Safahat (Mehmed Akif Ersoy), Piyale (Ahmet Haşim), Kendi Gök Kubbemiz (Yahya Kemal Beyatlı), Çile (Necip Fazıl Kısakürek), 835 Satır (Nazım Hikmet), Beş Şehir (Ahmet Hamdi Tanpınar), Hızırla Kırk Saat (Sezai Karakoç), Tutunamayanlar (Oğuz Atay), Yaşamak (Cahit Zarifoğlu), Erbain (İsmet Özel), Zaman Şiirleri (Hilmi Yavuz) vd.

 

Kaynaklar:

Mehmet Kaplan, Tevfik Fikret-Devir Şahsiyet Eser, İstanbul 2008, Dergâh Yayınları.

Orhan Okay, Bir Karakter Heykelinin Anatomisi: Mehmed Akif, Akçağ Yayınları.

Alim Kahraman (Ed.), Yürek Safında Bir Şair, İstanbul 2006, Kaknus Yayınları.

Yıldız Ecevit, Ben Buradayım, İstanbul 2005, İletişim Yayınları.

Turan Karataş, Doğunun Yedinci Oğlu, Kaknüs Yayınları.

 

TDE 606           Tasavvuf Edebiyatı                                                                                                 2  (Z)

Dersin İçeriği (Türkçe): Tasavvufun doğuşu, yapılanması, kurumsallaşması, tarihî dönemlerde  Türk toplumunda tasavvufun yeri ve fonksiyonu, Tasavvuf ve edebiyat ilişkisi, tasavvuf edebiyatının genel özellikleri, Klasik Türk şiirinde tasavvufun yeri, tasavvufî düşüncenin işlendiği edebî metinler, Türk tasavvuf edebiyatının önemli şahsiyetleri ve eserlerinden örnekler.

 

Kaynaklar:

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1995.

Mahir İz, Tasavvuf, İstanbul 1996.

Ebulalâ Afîfî, Tasavvuf, İstanbul 2006, Bilimevi Yay.

 

TDE 608             Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri İncelemeleri                                          2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Türk Lehçelerinin tarihi dönemlerden başlayarak oluşma süreçleri, yayılma alanları ve çağdaş dönemde devamı olan lehçeler. Çağdaş lehçelerin konuşulma alanları, karakteristik özellikleri, lehçe grupları, lehçelerin sınıflandırılmaları, sınıflandırma esasları, lehçeleri temsil eden metinlerden örnekler.

 

Kaynaklar:

Tarihi Türk Lehçeleri, terc. Mehmet Akalın.

Ahmet Bican Ercilasun, Çağdaş Türk Lehçeleri, Akçağ Yayınları.

Büyük Türk Lügati, Hüseyin Kazım Kadri.

 

TDE 610             Dil Ve Toplum İlişkileri                                                                                        2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Türkiye Türkçesi çerçevesinde, Osmanlı Türkçesi döneminden başlayarak dilin katmanlaşması, argo, jargon, ağız, reklam ve medya dili, dillerin komşu dillerle olan ilişkileri, dilin siyasallaşması, dil planlaması.  

 

Kaynaklar:

Hayati Develi, Osmanlının Dili, Kesit Yayınları.

Mehmet Kaplan, Dil ve Kültür, Dergah Yayınları.

Kamile İmer, Dil Planlaması, Kültür Bakanlığı Yayınları.

 

TDE 612             Metin Yorumlama                                                                                                    2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Yorumlama ve eleştiri yöntemlerinin doktora çalışmalarına yönelik uygulamaları. Metinlerin neye göre değerlendirileceğinin, nasıl yorumlanacağının araştırılması. Şiir, roman ve öyküyü değerlendirmek için uygulanan ve/ya da uygulanması gereken yöntemlerin kavratılması. Özellikle öğrenciyi doktora tezi konusunda bilinçli ve yöntemli bir seçime yönlendirme yolunda çalışmalar yapılması.  Bu derste, A.Hamid’in, Fikret’in, Cenab’ın, M. Âkif’in, Tanpınar’ın, O.Veli’nin, B. Necatigil’in, S. Karakoç’un vb.  modern Türk edebiyatı temsilcilerinin metinleri, yorumlama ve eleştiri yöntemlerine yönelik uygulamalar yapılarak incelenmektedir.

 

Kaynaklar:

Freud-Adler-Jung, Edebiyat ve Psikanaliz, İstanbul 1983;

Gaston Bachelard, Mekânın Poetikası, İstanbul 1993;

R.Barthes, Yazarlar Ve Yazanlar, Eleştirel Denemeler (çev. Erol Kayra), İstanbul 1995; S/Z, (çev. Sündüz Öztürk Kasar), İstanbul, 1997;

S.Best- D. Kellner, Postmodern Teori, (çev. Memet Küçük), İstanbul 1998;

Nurullah Çetin, Şiir Çözümleme Yöntemi, Ankara 2004;

Terry Eagleton, Edebiyat Kuramı, (çev. Esen Tarım), İstanbul 1990;

Mehmet Kaplan, Şiir Tahlilleri I ve II, İstanbul 1981 ve İstanbul 1983;

T.Todorov, Yazın Kuramı, İstanbul 2001;

 

TDE 614             Yeni Türk Edebiyatında Hiciv Ve Mizah                                                    2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Bu derste, hiciv, ironi, mizah, humor, latife kavramları; mizahın mekanizması, hiciv ve mizah çeşitleri,  hiciv ve mizahın toplumsal işlevleri ve amaçları üzerinde durulacak; Yeni Türk Edebiyatı döneminde hiciv ve mizah edebiyatının gelişim seyri; hiciv, mizah ve edebî türler; siyasî hiciv eserleri; örnek metin okumaları yapılacaktır.

 

Kaynaklar:

Henri Bergson, Gülme, İstanbul 1996, Ayrıntı Yayınları.

Hilmi Yücebaş, Hiciv ve Mizah Edebiyatı Antolojisi, İstanbul 2004, L&M Yayınevi.

Ali Şükrü Çoruk, Mizah Şairi Fazıl Ahmet Aykaç, İstanbul 2007, Kitabevi Yayınları.

Ali Şükrü Çoruk, Mizah Penceresinden Millî Mücadele, İstanbul 2008, Kitabevi Yayınları.

 

TDE 616             Klasik Türk Şiirinde Üslûplar Ve Yönelişler                                                           2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Divan şiirinde yüzyıllar içerisinde gerçekleşmiş olan üslûp arayışları, oluşan farklı üslûp özellikleri, şiirde farklı yönelişler ve söyleyiş tarzları, Sebk-i Hindî, hikemî tarz, mahallîleşme cereyanı ve bunların önemli uygulayıcıları, metin örnekleri.

 

Kaynaklar:

Ali Fuat Bilkan, Sebk-i Hindî, İstanbul 2009.

Fuat  KÖPRÜLÜ ,  Edebiyat Araştırmaları, TTK Yay., Ankara 1999.

Hatice Aynur vd. (Haz.), Sözde ve Anlamda Farklılaşma, Sebk-i Hindî, Turkuaz Yay., İstanbul 2006.

Mine Mengi, Divan Şiirinde Hikemî Tarzın Büyük Temsilcisi Nabî, Ankara 1991, AKM  Yay.,

Halil Toker, “Sebk-i Hindî (Hind Üslûbu)”, İlmî Araştırmalar, nr. 2, İstanbul 1996, s. 141-150.

Hüseyin Yorulmaz, Divan Edebiyatında Nâbî Ekolü, Eski Şiirde Hikemiyat, Kitabevi Yay. İstanbul. 1996.

 

TDE 618             Klasik Türk Edebiyatında Mensur Metin İncelemeleri                     2  (S)

Dersin İçeriği (Türkçe): Klasik Türk edebiyatında nesir nevilerinin gelişimi, bu nevilerde verilen eserler ve bu konuda öne çıkan nâsirler, nesir metin örnekleri üzerinde okuma ve inceleme çalışmaları.

 

Kaynaklar:

Agah Sırrı Levent, Divan Edebiyatı, İstanbul 1984.

Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Ankara 1995, Akçağ Yay.

Ö. Faruk Akün, “Divan Edebiyatı” maddesi, İslâm Ansiklopedisi, c. IX, İstanbul TDV Yay., s. 412-425.

 

 

 

 

 

 

 

Prof. Dr. Hasan AKAY

Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı




Kurumsal
E-Posta
İnsan
Kaynakları
SKS
FSM
Otomasyon
International Relations
FSM SEM
ALUTEAM
KURAM
FSM
TÜMER
Kariyer
Merkezi